Home > SOA Manifesto > About the SOA Manifesto - Dutch

About the SOA Manifesto - Dutch


Over het SOA Manifest

In januari 2009 nam ik deel aan een service engineering workshop in de Duitse burchtruïne Dagstuhl. De kamers waarin je verblijft in Dagstuhl zijn met opzet simpel gehouden: geen TV, geen radio en niet veel meer te doen dan naar je eigen gedachten te luisteren. Na de discussies overdag, kwamen de deelnemers van de workshop meestal samen in de gemeenschappelijke ruimten voor gesprekken tot diep in de nacht. Tijdens één van deze nachten suggereerde Gregor Hohpe dat we een manifest zouden moeten samenstellen, net zoals de community rond het agile paradigma een aantal jaren eerder had gedaan.

Na een paar email conversaties met Olaf Zimmermann, Nicolai Josuttis en Cesare Pautasso, slaagden we erin om een aantal gedachten en zelfs een ontwerp van een aantal waarden te formuleren. We besloten toen echter dat het te ambitieus was en vestigden onze aandacht opnieuw op het vervolg van de agenda van de workshop. Het idee van het manifest verdween in de koelkast voor verscheidene maanden, mede doordat de hele SOA gemeenschap zijn hoofd brak over de "SOA is Dead: Long Live Services" stelling van Anne Thomas Manes, die korte tijd later werd gepubliceerd.

Het had SOA toen al lange tijd ontbroken aan eenduidigheid en richting. Het leek erop dat iedereen een andere mening of perceptie was toegedaan, hoewel de meesten het er over eens waren dat de toepassing ervan iets oplevert dat als "wendbaar" en "los gekoppeld" bestempeld kan worden. En bovenal dat het synergie zou maximaliseren en voorgoed de manier waarop we handel drijven zou veranderen.

Er was een gezamenlijke inspanning gaande om dit gebrek aan eenduidigheid aan te pakken. Verscheidene boeken en werken werden gepubliceerd die zich niet meer beperkten tot de grote lijnen van SOA, maar waarin ook de details van het onderliggende service oriëntatie paradigma en het beoogde resultaat werden beschreven. Door de focus op service oriëntatie methodologie te leggen, werden vragen als "Wat precies maakt een software programma service georiënteerd?" eindelijk concreet besproken. Principes, patterns en best practices ontstonden, waarmee lastige problemen uit de dagelijkse praktijk van toepassing van service oriëntatie werden behandeld. Service georiënteerde architectuur werd duidelijker gepositioneerd als een gedistribueerde architectuur stijl met zijn eigen specifieke kenmerken.

De afkorting SOA had betekenis gekregen en het leek erop dat de gewenste helderheid eindelijk in zicht kwam. Het enige probleem was dat er te weinig van ons dit zicht in het vizier hadden. Precies op dat ogenblik verscheen Anne op het toneel met wat ik haar "community intervention" noem. In de maanden volgend op haar blog publicatie merkte ik een duidelijke tweestrijd binnen de industrie. Een groep mensen die hun idee bevestigd zag dat SOA niet meer dan de zoveelste IT hype was geweest en diegenen die meer dan alleen de titel hadden gelezen en zich realiseerden dat het in essentie een waarschuwing aan ons allen was. Een waarschuwing dat, als we niet van richting zouden veranderen, SOA dood zou kunnen bloeden – niet door een gebrek aan inhoud of potentieel, maar eerder door een schijnbaar onhoudbare stroom van misleidende en verwarrende informatie.

Deze enigszins chaotische periode bracht me ertoe het oorspronkelijke idee van het SOA manifest nieuw leven in te blazen. De industrie had behoefte aan leiderschap en hoe kon je dat beter bereiken dan door een aantal leiders uit de industrie te verzamelen en hun visie en waarden rond SOA en service oriëntatie op papier te laten zetten. Deze gedachte speelde in mijn hoofd tijdens mijn werk in het programma comité voor het 2e International SOA Symposium. Tijdens de vorige editie in Amsterdam had ik de gelegenheid gehad verscheidene SOA experts te ontmoeten; velen van hen waren uitgenodigd om ook nu weer aan het evenement deel te nemen. Het leek vanzelfsprekend om gebruik te maken van deze bijeenkomst. De "Towards an SOA Manifesto Working Group" (later hernoemd naar "SOA Manifesto Working Group") was geboren.

Ik benaderde de mensen die ik het hoogst achtte in de SOA community om de basis van de werkgroep te vormen; het aantal leden groeide gestaag naarmate ze anderen aanbevolen om deel te nemen. Uiteindelijk waren er 20 genodigden waar van er 3 (Jim Webber, Ian Robinson, Gregor Hohpe) niet deelnamen. De groep was mooi verdeeld, slechts de helft van de leden was verbonden aan leveranciers van producten, terwijl de overigen de community van gebruikers van het paradigma vertegenwoordigden. Iedereen vond het essentieel om vooraf de ware intentie van de deelnemers te verifiëren, zodat het een vergadering van experts en niet van organisaties zou worden, waarbij kennis/inzicht voorop stond.

Onze eerste uitdaging was het opzetten van een pragmatisch proces. We hadden 3 dagen volgeboekt met sessies zonder al te veel mogelijkheden voor discussie vooraf en een strikte deadline van 23 oktober voor de aankondiging van het manifest tijdens de keynotes op het einde van de conferentie. Nicolai Josuttis stelde voor om elk lid van de werkgroep een eigen manifest te laten voorbereiden. Herbjorn Wilhelmsen organiseerde een reeks korte presentaties om de sessies te starten en Anne Thomas Manes verfijnde het proces door haar voorstel om de echte discussie uit te stellen tot het einde van alle presentaties. Deze aanpak werkte goed, ieder lid van de werkgroep kreeg de kans zijn of haar versie van het manifest te presenteren. Op het einde van de presentaties beschikten we over 50 waarden en 80 principes. Toen werden pas echt de handen uit de mouwen gestoken. De daarop volgende 48 uur gebruikten we om deze bijdragen terug te brengen tot 6 waarden en 14 principes, door de voorstellen in detail te analyseren, te filteren, te prioriteren en vervolgens voortdurend aan te scherpen.

Er was aardig wat discussie met betrekking tot de gewenste reikwijdte van het manifest en de mate van detail waarin het beschreven moest worden. Het moest in staat zijn om een waardensysteem en de daaraan gekoppelde principes uit te dragen, terwijl het tevens toegankelijk moest blijven voor een waaier aan IT vakmensen. Zo moesten we constant de verleiding weerstaan om definities van termen als "service-georiënteerde architectuur" en "service oriëntatie" op te nemen in het manifest, daar dit simpelweg geen deel uitmaakte van ons mandaat. We opteerden uiteindelijk voor een beperkt voorwoord om een overkoepelende context te schetsen.

Bij het werken aan de principes, dienden we ons er regelmatig aan te herinneren dat het niet ging over de ontwerpprincipes van service oriëntatie maar over de "richtinggevende" principes die de kernwaarden van service oriëntatie verwezenlijken. Daarbinnen moesten we continu onderscheid maken tussen richtinggevend principe en best practice. Veel van de voorgestelde principes vertegenwoordigden op zichzelf waardevolle adviezen, maar werden verworpen omdat ze te specifiek, te gedetailleerd of simpelweg buiten scope van het voorgenomen manifest vielen. Het aanhouden van de voorgenomen reikwijdte van het manifest was waarschijnlijk onze grootste uitdaging.

Naarmate de sessies vorderden, merkten we dat we veel aan het vergaderen waren op verschillende locaties, en dat we vaak langer discussieerden dan de vooraf gestelde tijd. De naderende deadline op de laatste dag van de conferentie verhoogde de intensiteit van de samenwerking. Er ontstonden tal van verhitte gesprekken en de gemoederen liepen hoog op tijdens de laatste debatronde over de keuze van de juiste woorden om bepaalde kernwaarden en principes te beschrijven. Uiteindelijk kwam alles netjes op zijn pootjes terecht. Het manifest was eindelijk klaar, slechts minuten voordat we het podium op moesten voor de officiële bekendmaking ervan.

Na de formaliteiten kwamen we een laatste keer samen voor het ondertekenen van een papieren versie van het manifest. Iedereen was het erover eens dat onze inspanningen van de afgelopen dagen onze verwachtingen hadden overtroffen, zonder dat er grootheidswaanzin te bespeuren was. We waren ervan doordrongen dat het hardnekkige voortbestaan van onduidelijkheid de community in het verleden had gefragmenteerd. De introductie van een formele verklaring in een dergelijke omgeving kan nooit aan ieders verwachtingen voldoen, zeker niet voor hen die profiteren van de afwezigheid van een algemeen gedeeld begrip over het onderwerp. De betekenis en relevantie van dit manifest zal uiteindelijk worden bepaald door de community zelf en door de werkelijke business waarde die de community ermee weet te bereiken.

- Thomas Erl, namens de "SOA Manifesto Working Group"




Vertalers

Laurens Van Berge Henegouwen

Arco Keijzer

Johan Kumps

Brian Lokhorst

Edwin Smink